Onlangs keek ik naar een podcast waarin klinisch psycholoog Mattias Desmet een prachtig antwoord gaf op de vraag die hem direct bij aanvang werd gesteld, namelijk wat hij onder spiritualiteit verstaat. "Ik probeer voor mijn ziel te zorgen," zei hij, waarna het even stil bleef.
Desmet vervolgde: "Als je elke dag even stilstaat bij je essentie, in verhouding tot de waarheid en de schijn, dan vindt er een proces plaats." Hij sprak over transformatie en dat oprechtheid te maken heeft met de ziel, met van binnen naar buiten oprecht spreken en dat, zoals in mystieke religieuze tradities gebruikelijk, daar de gewoonte van een regelmatig gewetensonderzoek bij hoort. Oprechtheid heeft te maken met overgave. "Je moet tot een bepaalde overgave in staat zijn om met je schip echt naar je bestemming te varen en bij mij is dat een deel van de spirituele praktijk", zei hij.
Astrologe Karen Hamaker Zondag, die ook gespecialiseerd is in de Jungiaanse psychologie, vulde aan dat ze een groot voorstander is van het doen van schaduwwerk. Daarin kom je bij de creativiteit en de ondersteuning van jezelf, waarmee je kunt ervaren dat je deel uitmaakt van iets groters, van eenheids-beleven dat je niet kunt benoemen. Als je leeft vanuit het idee dat je verbonden bent met alles en iedereen, dan dien je het grotere geheel met eenvoudige dingen. Eten koken voor je kinderen is dan in feite een spirituele aangelegenheid. Ze zei ook nog: "Spiritualiteit is eigenlijk het leven zelf."
Over wat je nodig hebt voor een vervuld leven hoorde ik astroloog Robert James Comber datzelfde zeggen: "Het komt erop neer dat je de tijd neemt om de juiste vragen te stellen aan jezelf. Dat is de enige plaats waar je een authentiek antwoord krijgt en als je dat leert waarderen ontstaat innerlijke vervulling. Wanneer je het innerlijke kompas volgt, er echt naar luistert dan kan je doen waar je van houdt en kom je waar je wilt zijn. Dus niet doen wat andere mensen van je verlangen, maar je eigen hart volgen, zodat je kunt groeien en bloeien. Dan voel je ook wie je in wezen bent en dat je deel uitmaakt van de bron, dat er daartussen, tussen jou en de bron in feite geen afstand bestaat."
Een spiritueel leven is de directe mogelijkheid om je eigen levensdoel te kiezen en vorm te geven. Paramahansa Yogananda leerde ons dat ook al. Goed luisteren naar onze innerlijke wijsheid, naar de stilte in onszelf: "Stilte is geen leegte, het is waar de ziel de roep hoort van god. De overvloed komt dan van binnenuit, waar de bron versmelt met jouw eigen wezen. Stilte is de toegangspoort naar het licht, naar lichter leven."
Spiritualiteit is de stille fluistering van je ziel die herinnert: Ik ben meer dan dit lichaam, meer dan deze gedachten. Het is het verlangen om terug te keren naar de bron van waaruit alles is voortgekomen. Alle religies", zei Yogananda, "zijn als rivieren die naar dezelfde oceaan stromen. Hun woorden verschillen, hun rituelen ook, maar hun oorsprong is één. Wie de essentie zoekt, vindt overal dezelfde waarheid: liefde, eenheid, eeuwig leven. De deur naar die waarheid opent zich niet door geloof alleen, maar door ervaring. Stilte is de sleutel. Meditatie het pad. Wanneer de geest tot rust komt en de golven van gedachten verstillen, openbaart zich het diepe meer van bewustzijn - helder, grenzeloos, en vervuld van Sat-Chit-Ananda: zijn, bewustzijn, gelukzaligheid."
Yogananda herinnerde ons eraan dat dit licht niet bedoeld is om alleen in je eigen stilte te koesteren. Neem het mee de wereld in. Laat het doorklinken in je woorden, je werk, je daden van vriendelijkheid. Zie het goddelijke in ieders ogen. Leef eenvoudig, wees eerlijk, en dien het leven met een open hart. Want het hoogste doel van spiritualiteit is Zelfrealisatie - ontwaken tot de waarheid dat jij en het universele bewustzijn één zijn. Geen scheiding, geen afstand, alleen het stille weten: Ik ben thuis.
